Ẩm Thực

Nguồn gốc, ý nghĩa bánh chưng bánh giầy và bánh tét trong ngày Tết

1. Nguồn gốc và đặc điểm của bánh chưng, bánh giầy

Nguồn gốc của bánh chưng, bánh giầy

Khi đời thứ sáu của vua Hùng, ông muốn tìm một loại lễ vật để thờ Thiên Vương. Trong khi những đứa con khác mang sơn hào hải viij thì hoàng tử thứ mười tám Lang Liwu lại mang đến hai loại bánh thơm ngon làm từ hạt gạo quen thuộc: bánh chưng và bánh dày.

Tượng trưng cho Đất, bánh chưng có hình dáng vuông vức với nhân thịt mỡ và đậu xanh bên tròng, bên ngoài là lớp nếp được gói cẩn thận bằng lá dong và luộc chín. Tượng trưng cho Trời, bánh giầy tròn, trắng được làm từ nếp nhuyễn, dẻo và thơm. Hai chiếc bánh này đại diện cho Trời Đất ôm lấy vạn vật, đồng thời bày tỏ lòng tôn kính với công ơn dưỡng dục của cha mẹ, không gì sánh bằng

Đặc điểm của bánh chưng, bánh giầy

Một chiếc bánh chưng đẹp và đúng tiêu chuẩn là bánh vuông vức ở tất cả các cạnh, mỗi cạnh thường trên 20cm và dày từ 5-6cm. Bên ngoài bánh được gói bằng hai hoặc ba lớp lá dông được chọn lọc, rửa sạch và buộc 4 hoặc 6 lạt dang.

Bánh giò có hình tròn, dẻo dai do được nhào kỹ và giã trong cối cho đến khi quánh lại. Bánh có đường kính 5-7cm, dày 1-2cm. Bánh khi làm xong sẽ được gói trong lá chuối tươi và ăn kèm chả lụa.

2. Ý nghĩa của bánh chưng, bánh giầy

Tượng trưng cho Đất Trời

Là một dân tộc có nền văn minh lúa nước lâu đời, mỗi món ăn Việt Nam đều có một câu chuyện, một sự tích và bánh chưng, bánh giầy cũng vậy.

Xuất hiện trong giấc mơ của Lang Liêu, vị thần đã giải thích cặn kẽ về nguyên liệu làm bánh, đó chính là gạo – thứ thần dược nuôi dưỡng tâm hồn Việt Nam. Ngoài ra, bánh chưng hình vuông, bánh giầy hình tròng là biểu tượng của trời đất, là hai thứ con người tôn thờ, bao bọc, che chở cho con người.

XEM THÊM:  List Cách làm sữa chua hoa quả tại nhà

Thể hiện sự yêu thương

Không phải tự nhiên mà người ta lại chọn bánh chưng, bánh giầy là món ăn đặc biệt quan trọng trong ngày Tết. Chỉ nhìn vẻ bề ngoài, bạn cũng có thể cảm nhận được sự tỉ mỉ của người làm bánh.

Bánh chưng được đóng gói và những hạt gạo nếp được chọn kỹ, đều nhau, không bị vỡ vụn. Đậu xanh vàng, bỏ vỏ, thịt lợn phải có chút nạc chút mỡ, lá dong chỉ chọn loại lá xanh mượt, to đều. Đặc biệt, bánh phải được bọc trong lá dong mới đúng là bánh chưng.

Đồng thời, từ chính đôi bàn tay khéo léo và tình yêu thương vô bờ bến gói trong những chiếc bánh chưng, bánh giầy đã làm cho chiếc bánh càng trở nên đặc biệt và quý giá.

Thể hiện cho vũ trụ, nhân sinh

Trong tín ngưỡng phồn thực của người Việt, bánh giầy tượng trưng cho âm, bánh chưng tượng trưng cho dương. Trên mâm cỗ cúng lễ, bánh giầy dâng lên mẹ Tiên, bánh chưng dâng lên cha Rồng – những nhân vật truyền thuyết tạo nên sự tích dân tộc Việt Nam. Sự kết hợp của hai loại bánh này trong ngày Tết thể hiện ước vọng sinh sôi nảy nở.

Thể hiện sự no đủ, thịnh vượng

Bánh chưng chứa đầy đủ mọi thứ từ thực vật và động vật với thịt mỡ, đậu xanh, gạo nếp, lá dông, tượng trưng cho sự thịnh vượng và no đủ. Chiếc bánh giầy tròn là sự viên mãn và viên mãn của cuộc sống. Tuy là những điều nhỏ nhặt nhưng lại là lời chúc của mọi người mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

XEM THÊM:  Top Nama chocolate vị trà xanh (Công thức mới)

3. Nguồn gốc và đặc điểm của bánh tét

Nguồn gốc của bánh tét

Từ thời phương Nam “mang gươm dựng nước”, người Việt đã có cơ hội không chỉ tiếp thu văn hóa, mà còn tiếp thu nền ẩm thực vô cùng độc đáo của dân tộc Chămpa.

Trải qua quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa, món bánh tét mà người dân miền Nam và miền Trung Việt Nam vẫn nấu mỗi dịp Tết ra đời từ tượng hóa Linga của thần Shiva theo tín ngưỡng Chăm. Ngoài ra, chúng ta có bánh tét ngày nay do tín ngưỡng đa thần của văn hóa Chăm, trong đó có tín ngưỡng Phồn thực, thờ thần Lúa.

Ngoài các nguồn tài liệu trên, còn có giai thoại kể rằng vào mùa xuân năm 1789, khi vua Quang Trung đang chống quân Thanh, khi quân của ông đang nghỉ ngơi, ông được một người lính mời nếm thử món bánh này. Thấy được tình thương vợ, yêu quê hương, từ đó vua ra lệnh cho mọi người gói loại bánh này để ăn trong lễ hội mùa xuân, và gọi là bánh Tết. Theo thời gian, tên bánh được phát âm là bánh tét ngày nay.

Đặc điểm của bánh tét

Bánh tét có dạng hình trụ, cao khoảng 20-25 cm và còn được gọi là bánh đòn do hình dáng bên ngoài. Bánh được gói bằng lá chuối xanh tươi, nguyên vẹn với những đường gân lá quấn chặt. Thông thường, hai chiếc bánh tét sẽ được nối thành một cặp bằng những đường gân của lá chuối.

Tương tự như bánh chưng về phần nhân gồm gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn mỡ nhưng khác ở lớp lá chuối bọc bên ngoài. Ngoài ra, bánh tét có nhiều loại gói chay với nhiều kích cỡ khác nhau như đậu xanh, đậu đen hoặc chuối.

XEM THÊM:  Các Công thức 20 món rau xào siêu nhanh mà ngon miệng

4. Ý nghĩa của bánh tét

Thể hiện truyền thống dân tộc

Trong những ngày tháng đầy biến động của đất nước, món bánh tuy đơn sơ nhưng lại no bụng, làm ấm lòng những người lính tiền tuyến, giúp họ tập trung hơn vào việc đánh giặc. Nhờ miếng bánh ấy mà tình cảm vợ chồng khăng khít hơn, tình yêu quê hương thêm bền chặt. Vua Quang Trung không chỉ có tài đánh giặc mà còn gìn giữ truyền thống dân tộc, ông ra lệnh nấu những chiếc bánh này vào mỗi dịp Tết để nhắc nhở con cháu trân trọng cội nguồn hơn.

Thể hiện sự bao bọc, yêu thương

Trong những ngày cận Tết, hình ảnh những người bà, người mẹ tỉ mỉ gói bánh chưng, gửi gắm cả tình yêu thương vào những chiếc bánh mà mình làm ra. Những lớp bánh đan vào nhau, nhân đậu, gạo nếp gói đậu, lá chuối thơm dịu dàng quấn lấy cả chiếc bánh, nâng niu đàn con như tình yêu thương của người mẹ.

Bánh Tét có thể làm và ăn quanh năm nhưng bánh Tét ngày Tết mới thực sự ý nghĩa. Cũng như người mẹ nào cũng mong muốn con mình được về nhà, nhất là vào đêm giao thừa.

Thể hiện sự ấm no, hạnh phúc

Mỗi nguyên liệu gói bánh tét đều thể hiện một thành phần thiết yếu trong cuộc sống. Thịt mỡ, đậu xanh và gạo nếp quyện chặt vào nhau tạo nên món bánh mà người miền Nam nào cũng yêu thích. Những miếng bánh tét được cắt theo đường gân lá để lộ đầy đủ nhân bên trong được đặt trang trọng trên bàn thờ, là đĩa cúng để mọi người cầu mong sự ấm no, vui vẻ.

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Check Also
Close
Back to top button