Nhận biết
táo bón ở trẻ

đăng bởi TS. BS. Nguyễn Anh Tuấn /  ngày 29/06/2015

 

1. Như thế nào là táo bón?

Rất nhiều bà mẹ lo lắng mang con đến phòng khám vì bé mãi 4-5 ngày mới đi tiêu một lần, hoặc trước đây bé đi tiêu 2-3 lần mỗi ngày thì nay bé lớn lên chỉ còn đi mỗi ngày 1 lần, v.v… Liệu các trường hợp đó có phải là táo bón hay không? Xin thưa là… không! Nếu bé 4-5 ngày mới đi tiêu nhưng phân vẫn mềm, tơi xốp thì không gọi là táo bón. Tương tự, bé ngày càng lớn thì số lần đi tiêu trong ngày càng giảm đi cũng là hiện tượng sinh lý bình thường.

 

Táo bón là khi bé đi tiêu thưa thớt (dưới 3 lần mỗi tuần) kèm đi tiêu khó khăn và gây ra sự khó chịu, căng thẳng khi đi tiêu (phân cứng, rặn đau, ngồi lâu, tiêu khó khăn, đôi khi chảy máu hậu môn,…).1 Ước tính hầu như bé nào cũng có ít nhất 1 lần bị táo bón, nhưng chỉ thoáng qua rồi hết. Những bé bị táo bón kéo dài vài tuần lễ được gọi là táo bón mạn tính và cần những sự chăm sóc toàn diện từ chế độ ăn, chế độ sinh hoạt, trấn an tâm lý và sử dụng thuốc.

2. Tuổi nào ở trẻ em thường mắc táo bón?

Có 3 thời điểm táo bón dễ xảy ra với các bé:

(1) lúc chuyển từ chế độ ăn lỏng sang đặc (ăn dặm)

(2) lúc bé tập ngồi bô một mình (tuổi biết đi),

(3) lúc bé bắt đầu đến trường (mẫu giáo, tiểu học).

 

3. Làm sao nhận biết bé bị táo bón?

Ngoài việc đếm số lần đi tiêu trong 1 tuần và xem tính chất phân như đã nói ở trên, các bé bị táo bón còn có nhiều biểu hiện khác, đôi khi bị lầm với các rối loạn khác. Các bé có thể biểu hiện chướng bụng, đau bụng, hoặc biếng ăn, chậm lên cân. Đôi khi có bé lại bị chẩn đoán nhầm là tiêu chảy vì phụ huynh tình cờ phát hiện có ít phân lỏng dính ở đáy quần của bé mà bé hoàn toàn không hay biết (triệu chứng này gọi là són phân hay ỉa đùn, là một biểu hiện của tình trạng táo bón kéo dài). Ngoài ra, một số bé có biểu hiện “nín nhịn”, không chịu đi tiêu như ngồi xổm, gồng cứng người, bắt chéo 2 chân, hay đỏ mặt hoặc bấu chặt vào mẹ, v.v…3

Tài liệu tham khảo:

1. Bardisa-Ezcura and Guideline Development Group. BMJ. 2010; 340:c2585;

2. Greg Rubin and Anne Dale.BMJ. 2006; 333:1051;

3. Constipation guidelines of the Committee of the NASPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2006; 43(3):e1-13;

4. Biggs WS and Dery WH. Am Fam Physician. 2006; 73:469-477;

5. Tabbers, et al. JPGN. 2014; 58:258-274;

6. Ballongue J, et al. Scand J Gastroenterol. 1997; 32(Suppl 222):41-44;

7. Robert Wyllie, et al. Section 2; Chapter 12: p131. Pediatric Gastrointestinal and Liver Disease (Fourth Edition). 2011.

chuyên mục:

Những điều phụ huynh cần biết

Những kiến thức cơ bản về táo bón

Nguyên nhân gây táo bón

Những trường hợp táo bón và nguyên nhân

Giúp bé hết táo bón

Điều trị táo bón cần hết sức kiên nhẫn.

Kiến thức cơ bản

Những điều phụ huynh cần biết về táo bón ở trẻ